| Gramatka
piwna

menu
|
- 1 litr jasnego piwa
-
1 kubek śmietany
-
4 żółtka
-
8 łyżek cukru
-
1/2 kg białego twarogu
-
1 łyżka masła
-
sól do smaku
- można dodać czosnek
|
Gramatka to staropolska zupa z piwa (wg Adama Mickiewicza w "Panu Tadeuszu" podawano ją na śniadaniu u Sędziego
- stary oryginalny przepis.
-
Żółtka utrzeć z cukrem, a następnie dokładnie wymieszać ze śmietaną.
-
Podgrzewamy piwo prawie do temperatury wrzenia i powoli wlewamy jajka ze śmietaną ciągle mieszając.
-
Wsypujemy na talerz łyżkę rozdrobnionego twarogu i ewentualnie kilka
podsmażonych na maśle ząbków czosnku.
- Lekko posolić.
-
Wlewamy na ser i czosnek bardzo gorącą zupę (można dać pół kieliszka jałowcówki).
|
| Grochówka wojskowa w 40 minut

menu
|
- groch łuskany
- sól, pieprz
- mięso wieprzowe
- kiełbasa wędzona
- boczek
- suszone grzyby
- liść laurowy
- ziele angielskie
- kminek
- marchewka
- pietruszka
- kawałek selera
- 2 ziemniaki
- suszona śliwka
- czosnek
- majeranek
- tymianek
- oregano
- gałka muszkatołowa
- papryka słodka
- cebula
- natka pietruszki
|
-
Groch łuskany (1-1,5 szklanki) namoczyć dzień wcześniej,
można bez moczenia.
-
Gotować
30 minut w małej ilości wywaru lub wody (do przykrycia),
posolić (1/2 łyżki), co jakiś czas mieszać i dolewać
wody (gotować bez przykrycia).
-
Następnie drewnianym tłuczkiem rozgniatać groch w garnku,
co chwilę mieszać i uzupełniać wodę.
-
Osobno ugotować duże kawałki mięsa wieprzowego, kiełbasy wędzonej
i boczku, suszone grzyby, liść, ziele angielskie i kminek.
-
Pod
koniec gotowania mięsa dodać pokrojoną w plastry marchewkę pietruszkę
oraz seler.
-
Po 15 minutach dodać pokrojone w dużą kostkę dwa ziemniaki,
dodać suszoną śliwkę, posiekany czosnek, pieprz, majeranek, tymianek, oregano, gałkę muszkatołową
i paprykę słodką - gotować do miękkości ziemniaków.
-
Zeszklić cebulę na boczku lub słoninie.
-
Wszystko razem połączyć, ewentualnie dolać wywaru z mięsa lub wody.
-
Na talerzu posypać natką pietruszki.
|
| Grzybowa z grzybów suszonych

menu
|
- Suszone grzyby
- bulion warzywny
- ziemniak
- makaron łazankowy lub kasza
- liść laurowy
- ziele angielskie
- kminek
- sól, pieprz
- koperek
- liść selera
- mąka
- masło
- zielona pietruszka
|
-
Grzyby namoczyć – kilka godzin - ugotować do miękkości, można dodać
świeżych grzybów.
-
Do wywaru z grzybów dodać bulion warzywny i trochę pokrojonych
ziemniaków, makaronu łazankowego lub kaszy.
- Można
dodać liść laurowy, ziele angielskie i kminek.
- Gotować do miękkości, pod koniec dodać soli i pieprzu.
- Można też
dodać koperek i liść selera.
- Na
koniec można zabielić zasmażką na maśle.
- Posypać zieloną pietruszką lub młodymi liśćmi pokrzywy.
|
| Grzybowa

menu
|
- świeże grzyby
- masło
- cebula
- marchewka
- ziemniaki
- łazanki lub kasza
- sól, pieprz
- wywar jarzynowy
- mąka
- kieliszek porto
- śmietana
- żółtko
- koperek
- zielona pietruszka
|
-
W
garnku na maśle lekko zeszklić dość drobno posiekaną cebulę.
-
Wrzucić pokrojone w kawałki
świeże grzyby, lekko wymieszać, zwiększyć ogień i dusić 10 minut.
-
Można
dodać plasterki marchewki i pokrojone w kostkę dwa ziemniaki i łazanki
lub łyżkę
kaszy.
-
Delikatnie osolić ale nie za wiele bo dodawany będzie wywar jarzynowy (nigdy
mięsny bo zepsuje smak grzybów), przygotowany wcześniej (może być z kostki).
-
Zagęścić rozrobioną łyżeczką mąki w 1/2 szklanki wywaru. Wlać
resztę wywaru (1/2 litra).
-
Gotować do miękkości ziemniaków. Zmniejszyć ogień, można
dodać kieliszek porto.
-
W
miseczce przygotować śmietankę, dodać do niej żółtko i dokładnie
rozmieszać a następnie delikatnie wlewać do zupy stale mieszając
-
Na koniec dodać koperek i zieloną pietruszkę.
|
| Gulaszowa

menu
|
- 40 dkg jagnięciny
- olej
- czosnek
- marchew
- pietruszka
- cebula
- papryka słodka
- chili
- przecier pomidorowy
- liść laurowy
- ziele angielskie
- sól, pieprz
- kmin rzymski
- kurkuma
- cynamon
- majeranek
- ziemniaki
- kiszone ogórki
- mąka ziemniaczana
|
- 40 dkg jagnięciny poprzerastanej nieco błoną, czy tłuszczykiem, pokroić w kostkę i wysmażyć na rozgrzanym
oleju.
- Po czym odsączyć z tłuszczu wybierając łyżką z patelni i wrzucić do 1.5 l gotującej się wody z trzema dużymi ząbkami wyciśniętego czosnku.
-
Obrać dwie duże marchewki i jedną pietruszkę, pokroić w grube plastry, 1 dużą cebulę pokroić w kostkę, wysmażyć warzywa na pozostałym po mięsie oleju, dorzucić do mięsa.
- Dodać jedną kopiatą łychę papryki słodkiej, szczyptę chili, jedną łyżkę przecieru pomidorowego, liść laurowy,
ziele angielskie i sól wg uznania, szczyptę kminu rzymskiego, jedną łyżeczkę sproszkowanej kurkumy i
kawałek cynamonu oraz łyżkę suchego majeranku.
-
Gdy ta mieszanka się zagotuje, zmniejszyć płomień gazu, gotować
około półtorej godziny.
- Potem na pół godziny przed końcem gotowania, dodać dwa ziemniaki pokrojone w malutką kosteczkę i trzy średniej wielkości kiszone ogórki, obrane ze skórki i pokrojone w cieniutkie jak makaron paseczki.
- Bywa,
że zupa nie wymaga żadnego zagęszczania, ale jeżeli będzie zbyt przezroczysta trzeba do niej dodać 1 płaską łyżkę mąki kartoflanej zmieszanej z zimną wodą w ilości trzech łyżek.
|
| Gulasz
w chlebie

menu
|
- 2 małe chlebki pszenne
- sól, pieprz
- 5 ziarenek ziela angielskiego
- 2 łyżeczki papryki słodkiej
- 3 liście laurowe
- 2 papryki żółte
- śmietana - 150 ml
- pieczarki - 150 g
- wywar warzywny - 400 ml
- 5 łyżek przecieru pomidorowego
- 100g kiełbasy z dzika
- łopatka wieprzowa - 400 g
|
- Wywar warzywny gotujemy w garnku.
- Mięso z łopatki kroimy w równą kostkę, a następnie podsmażamy chwilę na patelni.
- Do wywaru wrzucamy podsmażone mięso, kiełbasę pokrojoną w plasterki, paprykę żółtą, pieczarki pokrojone w kostkę, następnie liść laurowy, ziele angielskie i paprykę w proszku.
- Całość dusimy pod przykryciem około 20 minut.
- Dodajemy przecier pomidorowy i mieszamy.
- Na końcu wlewamy powoli śmietanę i mieszamy. Powinien powstać gęsty sos.
- Chleb kroimy wzdłuż na pół, a następnie zdejmujemy jego górną część, aby wyjąć miąższ ze środka.
- Do tak przygotowanego chleba wlewamy gulasz.
- Podajemy na gorąco na półmisku.
|
| Jarzynowa
z pulpetami

menu
|
- bulion
- jarzyny
- kalafior
- fasolka szparagowa
- ziemniak
- mięso mielone
- jajko
- bułka tarta
- natka pietruszki
- sól, pieprz
|
- W
litrze bulionu ugotować do miękkości pokrojone jarzyny, kalafior, fasolkę
szparagową i pokrojony ziemniak.
- Mielone
mięso (300g) wyrabiamy na gładką masę z dodatkiem 2 białek, łyżki tartej
bułki, posiekanej natki pietruszki, soli i pieprzu.
- Formujemy
niewielkie pulpeciki.
- Do
wrzącej zupy wkładamy ostrożnie pulpety i gotujemy dalsze 5-7 minut.
|
| Kalarepkowa

menu
|
- kilka kalarepek
- 2 młode marchewki
- młoda pietruszka
- młoda cebula razem z zieloną dymką
- 2 młode ziemniaki
- garść makaronowej zacierki
- koperek
- sól, pieprz
- szczypta papryki
- czosnek granulowany
- 2 łyżki śmietany 18%
- kawałek baleronu pokrojonego w małą kosteczkę (1 łyżka)
- oliwa, masło
|
- Kalarepkę zetrzeć na grubej tarce, marchewkę i pietruszkę pokroić w plasterki, cebulę w piórka, ziemniaki w kostkę.
- W rondlu rozgrzać łyżkę oliwy i łyżkę masła, wrzucić jarzyny i baleron, przesmażyć.
- Następnie zalać wrząca wodą, osolić, dodać zacierki i gotować aż warzywa i makaron będą miękkie.
- Doprawić pieprzem, papryką i czosnkiem, dodać śmietanę i posiekaną zieleninę.
- Zdjąć z ognia, przykryć pokrywką i odstawić na jakieś 15 minut, aby smaki się zespoliły.
|
| Kartoflowa
menu
|
- ziemniaki
- smalec
- cebula
- pietruszka
- mąka
- rosół
- grzanki
|
Kuchmistrz Nieznany, starodruk z Roku Pańskiego 1835
- Dwanaście obranych kartofli kraje się w talerze.
- W rondlu rozpuszcza się szmalec i daje na to garść cebuli, pietruszki i te
kartofle
- Dusi się dobrze na ogniu i posypuje dwiema łyżkami mąki.
- Po chwili miesza się z rosołem, daje się grzanki smażone i zagotowuje się parę razy.
- Przed podaniem odcedza się przez sito na bułki smażone i pokrajane w kostki.
|
| Kwaśnica
(kuchnia góralska)

menu
|
Codzienna:
- 0,5 kg tłustego lub wędzonego mięsa
-
30 dkg kapusty kiszonej
- 3 ziarna ziela angielskiego
- suszone grzyby
- sól, pieprz
- maggi
- czosnek
- ziemniaki
Wigilijna:
- głowy rybie
- podroby rybie
-
30 dkg kiszonej kapusty
- suszone grzyby
- ziele angielskie
- czosnek
- maggi
- fasola jaś
- sól, pieprz
|
Wersja
codzienna:
-
Umyte mięso (karkówka, łopatka, baranina,
wieprzowe podgardle lub żeberka) włożyć do garnka wraz z
30 dkg kapusty kiszonej i z jej kwasem.
- Zalać
odpowiednią ilością wody, aby mięso było przykryte.
- Dodać 3 ziarna ziela angielskiego
i suszone lub świeże grzyby, magi, i posolić.
- Gotować,
aż kapusta i mięso będą miękkie.
- Pod koniec gotowania dodać czosnek do
smaku.
- W
osobnym garnku ugotować ziemniaki. Podawać
razem na talerzu.
Wersja
wigilijna:
-
Głowy rybie pozostałe po oprawieniu ryb, zwykle z karpia (można je zastąpić
po prostu kawałkami tuszy ryby), rybie podroby (wątroba) umyć dokładnie.
- Zagotować
30 dkg kiszonej kapusty z odciekiem (kwasem, im go więcej tym lepiej) i
suszonymi lub świeżymi grzybami, przyprawiając zielem angielskim.
- Do gotującej się
miękkiej kapusty włożyć podroby rybie i rybie głowy
lub kawałki rybiej tuszy.
- Gotować ok. 20 minut, po czym głowy należy wyjąć
(ale kawałki tuszy czy podroby można zostawić).
- Pod koniec gotowania dodać 2
ząbki czosnku i magi, doprawić do smaku
- W drugim garnku
ugotować
(bez przykrycia) fasolę
jaś. Podawać razem na talerzu.
|
| Kapuśniak z kapusty kiszonej

menu
|
- kapusta kiszona
- liść laurowy
- ziele angielskie
- kminek
- suszone grzyby
- żeberka
- cebula
- boczek
- ziemniaki
- sól. pieprz
- majeranek
- lubczyk
- papryka słodka
- czosnek
- mąka
- masło
|
-
Kapustę dusić do miękkości z dodatkiem liścia, ziela i kminku.
- Do kapusty można dodać suszone grzyby i żeberka.
- Zeszklić cebulę na boczku lub margarynie.
- Osobno ugotować ziemniaki pokrojone w dużą kostkę w małej ilości wody, posolić.
- Połączyć i przyprawić - majeranek, lubczyk, papryka słodka, czosnek,
w razie potrzeby dolać wody.
- Można zagęścić zasmażką z łyżki mąki i łyżki masła.
chwilę pogotować.
|
| Kapuśniak z kapusty słodkiej

menu
|
- włoska lub biała kapusta
- masło
- rosół
- marchew
- pietruszka
- ziemniak
- mąka
- sól, pieprz
- koperek
- sok z cytryny
|
-
Pokrojoną włoską lub białą kapustę kilka minut przesmażyć na dwóch łyżkach masła
- Zalać rosołem (dwie kostki rosołowe) -
można użyć rosołu z kawałkami ugotowanego mięsa.
- Dodać plasterki marchewki, pietruszki i ziemniaków,
ugotować do miękkości.
- Zalać zasmażką z łyżki mąki i łyżki masła,
- Na koniec dodać sól, pieprz, koperek i kilka kropel soku z cytryny.
|
| Kapuśniak
z pomidorami

menu
|
- 3 duże ziemniaki
- 1/2 kapusty włoskiej
- mała cebula
- kawałek pora
- 3 pomidory lub koncentrat
- pęczek koperku
- pęczek natki pietruszki
- 2 średnie marchewki
- duży korzeń pietruszki
- plaster selera
- liść laurowy
- 1/2 łyżeczki kurkumy
- 1/2 łyżeczki bazylii
- 1/2 płaskiej łyżeczki kminku
- sól, pieprz
- oliwa z oliwek do smażenia
- maggi w płynie
- kostka warzywna
- 2 l wody
|
Smak i zapach są niecodzienne jakimi zwykle się
raczymy.
- Marchew, pietruszkę i seler pokroić w drobną kostkę, ziemniaki grubiej.
- Kapustę, cebulę, natkę i koperek posiekać, por pokroić
w talarki.
- Marchew, pietruszkę, seler, cebulę, por i kapustę przesmażyć na oliwie, dodać kurkumę bazylię, kminek, pieprz, wymieszać.
- Przełożyć do garnka, zalać wrzątkiem i dodać kostkę warzywną, liść laurowy, maggi.
- Dodać ziemniaki. Wszystko gotować do miękkości.
- Pod koniec gotowania dodać pomidory lub przecier pomidorowy, natkę,
koperek i doprawić solą do smaku.
- Ziemniaki można zastąpić namoczoną dzień wcześniej czerwoną soczewicą lub
groszkiem ptysiowym.
- Ozdobić łyżeczką jogurtu i liściem bazylii.
|
|
Kalafiorowa

menu
|
-
1/2 kalafiora
-
marchew
-
pietruszka
-
mały por (tylko część biała)
-
1,5 litra rosołu
-
sól i pieprz do smaku
|
-
Umyty kalafior podzielić na małe różyczki.
-
Por drobno posiekać.
-
Obrane i umyte: marchew i pietruszkę utrzeć na tarce o grubych oczkach.
-
W rondlu rozgrzać masło. Wrzucić warzywa i smażyć do zeszklenia się pora.
-
Dodać mąkę i smażyć jeszcze ok. 1 minuty (nie dopuścić do do zbrązowienia).
-
Dodać
kalafior.
-
Wszystko zalać rosołem.
-
Gotować
na małym ogniu do miękkości warzyw (ok 20 min).
-
Można posypać posiekaną zieloną pietruszką
lub koperkiem i zabielić śmietaną.
|
| Kalafiorowa
z kluseczkami
.jpg)
menu
|
- pęczek włoszczyzny
-
udko z kurczaka
-
sól, pieprz
-
50 dag ziemniaków
-
1/2 kalafiora
-
szklanka mąki
-
2 jajka
- 200 ml mleka 2%
-
koperek
|
-
Oczyszczoną włoszczyznę i umyte udka zalej w garnku 2l wody.
-
Gotuj 20 min, przypraw, odcedź, wywar zachowaj.
-
Marchewki pokrój w kostkę.
-
Mięso (bez kości i skóry) posiekaj.
-
Do wywaru dodaj pokrojone w kostkę ziemniaki i różyczki kalafiora, włóż marchewkę,
gotuj do miękkości.
-
Mąkę, żółtka i mleko zmiksuj, wymieszaj z pianą z białek i posiekanym mięsem, przypraw do smaku.
-
Kładź łyżką małe kluski na osolony wrzątek, gotuj 2 min od wypłynięcia, wyjmij łyżką cedzakową.
-
Podawaj gorącą zupę z kluseczkami, posypaną koperkiem.
|
| Krupnik

menu
|
- marchew
- pietruszka
- seler
- por
- grzyby suszone
- mięso wieprzowe
- sól, pieprz
- kasza jęczmienna lub ryż
- ziemniaki
- lubczyk
- natka pietruszki
- śmietana
|
Tradycyjna staropolska zupa.
-
Gotować do miękkości
marchew, pietruszka i kawałek selera starte na grubej tarce, pokrojony por, (kilka grzybów suszonych),
mięso wieprzowe (chude) lub skrzydełka drobiowe i pół łyżki soli.
-
Po 10 min. gotowania dodać 2 łyżki kaszy jęczmiennej lub ryżu.
- Po chwili dodać ziemniaki pokrojone w drobną kostkę (niekoniecznie), pieprz i
lubczyk.
- Ugotować do miękkości.
-
Na talerzu dodać posiekaną natkę koperku, zieloną pietruszkę lub
seler.
-
Można zabielić śmietaną.
|
| Krupnik
z wątróbkami
menu
|
- 25 dkg chudej cielęciny lub skrzydełka drobiowe
- 3 wątróbki z indyka
- włoszczyzna
- 4 - 6 łyżek kaszy jęczmiennej
- 2 ziemniaki
- sól, pieprz ziołowy
- natka pietruszki
- listki pokrzywy
|
Staropolski rarytas
:) "Lepsza kasza niźli groch, gdy od grochu brzuch rozboli, no to kasza wnet
wygoi"
-
Mięso wypłukać i ugotować do miękkości (nie solić).
-
W połowie gotowania dodać poszatkowane warzywa.
-
Po kilkunastu minutach dodać drobniutko pokrojone ziemniaki i kaszę.
-
Gotować do miękkości ziemniaków.
- Pod koniec gotowania dodać wątróbkę.
- Na koniec posolić i
dodać pieprz ziołowy.
- Na talerzu poukładać pokrojone mięsko oddzielone od kości.
- Posypać natką
pietruszki, młodymi listkami pokrzywy lub koperkiem.
- Podawać z pieczywem.
|
| Koperkowa

menu
|
- pęczek koperku
- rosół
- sól, pieprz
- mąka
- jajko
- śmietana
|
- Pęczek koperku umyć, drobno posiekać.
- Następnie dodać do litra gotującego się rosołu, gotować jeszcze 5-10
minut.
- Doprawić do smaku solą i pieprzem.
- Przygotować
kluski - jajko roztrzepać, dodać szczyptę soli i łyżkę mąki, wymieszać.
- Ciasto wlewać przy pomocy łyżki na gotującą się zupę.
- Gotować jeszcze kilka minut.
- Na końcu dodać śmietanę.
|
| Kurkowa
z cytryną
menu
|
- 6 szklanek rosołu warzywnego z kostki
- ok. 50 dag kurek
- łyżka masła
- dwa
plasterki cytryny
- pół szklanki śmietany
- 2 łyżki białego wina
- 2 łyżki siekanej zielonej pietruszki
- łyżeczka (łącznie) posiekanego świeżego tymianku i rozmarynu
- sól, pieprz.
|
-
Kurki oczyścić, starannie umyć, posiekać, podsmażyć na maśle.
-
Podsmażone grzyby dodać do rosołu warzywnego.
-
Cytrynę pokroić w cienkie półplasterki i dodać do zupy. Zagotować.
-
Kto nie lubi zbyt kwaśnego smaku zupy może pokroić tylko połówkę cytryny.
-
Śmietanę wymieszać z winem (jeśli chcemy użyć), dodać zioła i wymieszać z zupą, doprawić solą i pieprzem.
-
Doprowadzić do wrzenia. Posypać zupę zieloną pietruszką.
-
Zupę z kurek można podawać z makaronem, kluskami lanymi lub z ryżem ugotowanym na
sypko
-
Można też podać zupę bez żadnych dodatków.
|
| Maczanka
iwonicka
menu
|
- Pół litra mleka
- 2 czubate łyżki mąki
- żółtko
- 2 młode marchewki
- Pół młodej kalarepki
- młoda cebula
- 2 łodygi zielonej dymki
- łyżka masła
- sól, pieprz
- granulowany czosnek
- mielona ostra papryka.
|
Maczanka z Podkarpacia - na gotujące się mleko sypie się mąkę, ciągle mieszając, aż do
zgęstnienia. Dodaje się żółtko i roztrzepuje. Maczankę rozlewa się na talerze i polewa masłem
z podsmażoną cebulką. Je się bez używania łyżki, maczając w talerzu kawałki
urwanego chleba.
-
Marchewkę i kalarepkę ścieramy na tarce o grubych oczkach.
-
Cebulę kroimy w półplasterki.
-
Roztapiamy na patelni łyżkę masła, dodajemy warzywa i chwilę przesmażamy, mieszając.
-
Odstawiamy na bok.
-
W rondlu gotujemy mleko, wsypując na gorące mąkę, równocześnie energicznie roztrzepując całość trzepaczką, by nie zrobiły się grudki.
-
Jeśli zaczyna się nam robić sos beszamelowy zamiast zupy,
dolewamy trochę wrzątku (musimy go mieć w pogotowiu).
-
Dodajemy żółtko,
roztrzepujemy.
-
Dodajemy warzywa z patelni i pokrojoną dymkę, po czym przyprawiamy solą, pieprzem, czosnkiem i papryką.
-
Można ją posypać malutkimi grzaneczkami.
|
| Maślankowa
polewka
.jpg)
menu
|
Tradycyjna:
-
1/2 litra maślanki (najlepiej kwaśnej) - idealna jest pozostała maślanka po wyrabianiu masła.
-
100 ml śmietany
-
szklanka
wody
-
2 ziemniaczki ugotowane
-
łyżka mąki
-
1/2 szklani wywaru z jarzyn
-
kminek
-
koperek
-
sól, pieprz
-
ziemniaczki i jajka jako wkładka, ew. skwarki z boczku
Zimowa:
-
litr
maślanki
-
10
dkg suszonych śliwek
-
1/2 litra
wody
-
1/2
dkg cukru
-
2
dkg maki
-
sól
|
Mleko
zawiera wszystkie niezbędne dla organizmu składniki. Dorosły człowiek powinien pić pół litra mleka codziennie (w różnej postaci). Poza właściwościami odżywczymi mleko działa odtruwająco, dlatego zalecane jest
palaczom.
Tradycyjna
-
Wodę gotujemy z ziemniaczkami, kostką i kminkiem
-
Odkładamy część ziemniaków a resztę miksujemy.
-
Dodać mąkę, śmietanę i zmiksować.
-
Dodać maślankę i gotować na
wolniutkim ogniu ok. 15 min. często mieszając.
-
Posypać koperkiem, doprawić solą i pieprzem
-
Podać z jajeczkiem i
ziemniakami (mogą być smażone, podane osobno), ew. posypać skwarkami z boczku.
Zimowa
-
Śliwki
ugotować w wodzie, w której się moczyły.
-
Dodać maślankę rozmąconą z mąką i cukrem,
posolić i zagotować.
-
Podawać
z ziemniakami.
|
| Mazurska
z jajem

menu
|
- mały seler
- por
- pietruszka
- 2 duże ziemniaki
- sól, pieprz
- ząbek czosnku
- szczypta gałki muszkatołowej
- 4 jaja
- masło
|
Syta,
rozgrzewająca zupa z jajem bez skorupki.
-
1
mały seler, 1 por, 1 spora pietruszka - obrać je i pokroić. Zalać wodą i
zagotować.
-
Dodać pokrojone w kostkę 2 spore ziemniaki, osolić, popieprzyć,
gotować, aż wszystkie warzywa będą miękkie.
-
Można dodać ząbek czosnku i
szczyptę gałki muszkatołowej.
-
Całość zmiksować i ostrożnie
wbić do zupy jaja (tyle, ile osób będzie zupę jadło; przepis wystarcza na 3-4 porcje).
-
Kilka minut pogotować na malutkim ogniu, pod
przykryciem.
-
Następnie
ostrożnie nabierając chochlą zupę wraz z jajem "w koszulce" rozlać zupę na talerze.
-
Na każdym talerzu położyć
listek masła.
|
| Ogórkowa

menu
|
- żeberka lub boczek
- chude mięso wieprzowe
- kiełbasa
- ziemniaki
- przecier ogórkowy
- ziele angielskie
- liść laurowy
- kminek
- koperek
- marchewka
- cebula
- czosnek
- pieprz
- słonina lub margaryna
- śmietana
|
- Ugotować łupane w grubą kostkę dwa - trzy ziemniaki - al dente, dodać
boczek i kiełbasę,
pokrojoną
w plasterki marchewkę, kminek, ziele, liść laurowy i szczyptę pieprzu.
- Można dodać
żeberka, pokrojone chude mięso wieprzowe.
-
Pod koniec gotowania dodać posiekany ząbek czosnku.
-
Osobno usmażyć 1/2 cebuli na pokrojonej słoninie lub tłustym
boczku.
- Osobno ugotować przecier ogórkowy wraz ze
szczyptą kminku.
-
Wszystko połączyć, na koniec dodać koperek.
- Na
talerzu zabielić łyżką śmietany.
|
| Paprykarz
.jpg)
menu
|
- kilka parówek
- kawałek kiełbasy
- ząbek czosnku
- 1/2 cebuli
- szklanka bulionu
- 3 łyżki papryki słodkiej
- łyżka oliwy
- łyżka mąki
- koncentrat pomidorowy
- sól, pieprz
|
W lodówce najczęściej zostawały parówki. Co
dobrego z nich zrobić ? ...prostą potrawę - wojskowy paprykarz !
- Zagotować w wodzie parówki pokrojone w cienkie paseczki, kiełbasę
pokrojoną w kostkę, poszatkowaną cebulę i czosnek.
- Dodać bulion wołowy, łyżkę oliwy i paprykę słodką.
- Zagęścić mąką rozrobioną w 1/2 szklanki wody.
- Na koniec dodać 2 łyżki koncentratu pomidorowego.
- Chwilę pogotować.
- Doprawić do smaku.
- Podawać z pieczywem.
|
| Pieczarkowa

menu
|
- wywar z mięsa
- 2 ziemniaki
- pieczarki
- marchewka
- sól, pieprz
- ząbek czosnku
- vegeta
- maggi
- mała cebula
- łyżka kaszy jęczmiennej
- mąka
- masło
- śmietana
- natka pietruszki lub koperek
|
-
Na
wywarze z mięsa ugotować dwa ziemniaki pokrojone w
grubą kostkę z grubo pokrojonymi pieczarkami i marchewką, osolić.
-
Dodać
posiekany ząbek czosnku, szczyptę vegety i
odrobinę magi.
-
Można
dodać posiekaną cebulkę, szczyptę pieprzu i łyżkę kaszy jęczmiennej.
-
Zasmażka (niekoniecznie) - na patelni zrumienić łyżkę mąki na łyżce masła.
-
Zasmażkę
rozrobić z chochelką zupy i wlać do całości - roztrzepać aby nie zrobiły
się kluski.
-
Zagotować.
-
Zdjąć
z ognia, dodać 3-4 łyżki gęstej śmietany, nie
gotować!
-
Na talerzu posypać zieloną pietruszką lub
koperkiem.
|
| Pieczarkowa
polska

menu
|
- pieczarki
- masło
- cebula
- natka pietruszki
- sól, pieprz
- kwiat muszkatołowy
- rosół
- grzanki
|
Kuchmistrz Nieznany, starodruk z Roku Pańskiego 1835
- Pieczarki świeże, czysto wypłukane i pokrajane, kładą się w wodę żeby białego koloru nie straciły.
- W rondlu na wolnym ogniu rozpuszcza się masło z siekaną cebulą i pietruszką
- Dodaje się pieprzu, soli i kwiatu muszkatułowego.
- Nalewa potem rosołem lub polewą grochową, i włożywszy pieczarki razem się gotuje.
- Na wazę daje się z grzankami suszonymi.
|
| Pieczarkowy
krem

menu
|
- 1/2 kg pieczarek
- odrobinę włoszczyzny
- mały ziemniak
- 2 łyżki masła
- żółtko
- cebula
- 2 łyżki śmietany (18%)
- natka pietruszki lub koperek
- sól, pieprz
|
- Pół małej marchewki i pietruszki, mały kawałek selera oraz mały
ziemniak oczyścić, pokroić i zeszklić na łyżce tłuszczu, nie rumieniąc.
- Zalać dwoma szklankami wody i zagotować.
- Cebulę podsmażyć na maśle.
- Pieczarki oczyścić, poszatkować i dodać do cebuli, udusić. Kilka zostawić do dekoracji.
- Duszone grzyby dodać do wrzącej zupy i gotować na małym ogniu 30 minut.
- Następnie wszystko zmiksować i doprawić do smaku.
- Podgrzewać na niewielkim ogniu, stale
mieszając, do chwili gdy zupa zgęstnieje.
- Śmietanę ubić z żółtkiem, dodać do zupy i natychmiast zdjąć z ognia.
- Dobrze wymieszać i raz jeszcze skontrolować smak w razie potrzeby
doprawić solą i pieprzem.
- Przed podaniem posypać posiekaną zieleniną.
- Podawać z grzankami z bułki, natartymi ząbkiem czosnku.
|
| Porowy
krem

menu
|
- 15 dkg pora
- 10 dkg ziemniaków
- masło
- 1.5 litra bulionu drobiowego
- sól, pieprz
- 1/2 szklanki śmietany
- grzanki
- szczypiorek
|
-
Pory
myjemy i kroimy w plasterki - tylko białe części.
-
ziemniaki
obieramy i kroimy w kostkę.
-
W
garnku roztapiamy łyżkę masła i podsmażamy na nim pory i ziemniaki, uważając,
żeby się nie przyrumieniły.
-
Dodajemy
odrobinę wody i dusimy kilka minut, po czym zalewamy ciepłym bulionem
drobiowym.
-
Gotujemy
20 minut.
-
Następnie zupę miksujemy i doprawiamy do smaku solą, pieprzem oraz
śmietaną.
-
Wstawiamy
do lodówki.
-
Podajemy schłodzoną z ciepłymi grzankami i posiekanym
szczypiorkiem.
-
Można
też podawać na ciepło.
|
| Polewka
piwna
menu
|
- 3 piwa
- 4 goździki
- 1/2 laski kory cynamonowej
- 2 żółtka
- cukier
- tłusty twaróg
|
-
Zagotowujemy 1/2 litra wody, 3 piwa, 4 goździki i 1/2 laski kory
cynamonowej.
-
Kiedy płyny się gotują, ucieramy
2 żółtka z cukrem (50g) na puszystą masę.
-
Odejmujemy z garnka chochelkę płynu, chwilkę studzimy i wlewamy do żółtek z cukrem energicznie mieszając, żeby się nie ścięły.
-
Całość przelewamy do piwa z wodą i korzeniami, cały czas mieszamy - zupa ma być gęsta, a nie ścięta.
-
Kroimy w kostkę 25 dkg tłustego twarogu, rozkładamy na talerze i zalewamy
zupą.
|
| Pomidorowa

menu
|
- mięso rosołowe
- sól, pieprz
- warzywa
- suszony grzybek
- cebulka
- śliwka suszona
- czosnek
- orzech włoski
- papryka czerwona
- 2 łyżki koncentratu pomidorowego
- pomidory
- imbir
- papryka słodka
- koperek
- lubczyk
- tymianek
- natka pietruszki
- makaron lub ryż
|
-
Ugotować mięso rosołowe w osolonej wodzie
-
Po ugotowaniu mięso oddzielić od kości i pokrojone dodać do wywaru.
-
Zupę można też ugotować na bulionie.
-
Dodać pokrojone: warzywa, suszony grzybek, mała cebulka, śliwka suszona, czosnek, orzech włoski, strączek papryki.
-
Gotować do miękkości.
-
Na koniec dodać dwie łyżki koncentratu pomidorowego,
można też dodać pokrojone pomidory bez skórki.
-
Przyprawy:
imbir, papryka słodka, koperek, pieprz, lubczyk, tymianek.
-
Wszystko zagotować,
posypać natką pietruszki.
-
Podawać z makaronem lub ryżem.
|
| Pomidorowa
biała

menu
|
- 5 pomidorów
- cebula
- 2 marchewki
- pietruszka
- kawałek selera bulwiastego
- sól, pieprz
- szczypta ostrej papryki
- szczypta cukru
- zioła prowansalskie
- 200 ml gęstej kwaśnej śmietany (18 lub 22%)
- 2 łyżki mąki
- natka pietruszki
- łyżka oliwy
- łyżka masła.
|
-
Cebulę, marchewki, pietruszkę i seler zalać wodą, lekko osolić, gotować do miękkości.
-
Z pomidorów odciąć końcówki (tam gdzie ogonek), pokroić je na kawałki.
-
W szerokim rondlu rozgrzać olej i masło, wrzucić pomidory, podlać niewielką ilością gorącej wody, dusić pod przykryciem, aż rozpadną się na miazgę.
-
Warzywa odcedzić.
-
Do wywaru warzywnego przetrzeć łyżką przez durszlak (lub sito) uduszone pomidory, chwilę razem pogotować, doprawiając solą, pieprzem, papryką, ziołami prowansalskimi, szczyptą cukru.
-
Utrzeć na grubej tarce jedną z ugotowanych marchewek, dodać do zupy.
-
Mąkę rozetrzeć ze śmietaną, zahartować kilkoma łyżkami zupy, wlać całość do garnka z zupą, chwilę pogotować.
-
Podawać z ugotowanym osobno ryżem (lub makaronem), posypać natką pietruszki.
|
| Rosół z kury (kurczak lub indyk)

menu
|
- Kura (nie kurczak)
- sól, pieprz
- marchew
- pietruszka
- seler
- cebula
- czosnek
- por
- papryka słodka
- szafran lub kurkuma
- lubczyk
- bulion wołowy
- pieczarki
- kalafior
- pomidor
- brukselki
- kapusta włoska
- kalarepa
- natka pietruszki lub koperek
- maggi
|
Zawsze
ten sam uśmiech ...o matko ...rosół !!!. Syn uwielbia rosół, musi być w
każdą niedzielę. Świetnie smakuje też z kaczki lub indyka. Miast makaronu można
dodać ugotowane ziemniaki ...pamiętam ten smak z dzieciństwa.
-
Kurę poporcjować i umyć.
-
Gotować do miękkości na małym ogniu – rosół powinien tylko mrugać,
wsypać łyżeczkę soli, szczyptę pieprzu.
-
Po odszumowaniu dodać
marchew, pietruszkę, seler, upieczoną na blasze połówkę cebuli,
ząbek czosnku, kawałek natki pora, papryka słodka, kurkuma, lubczyk.
-
Można dodać pieczarki, odrobinę kalafiora, pomidor, kilka brukselek, kawałek kapusty włoskiej,
kalarepę i
szafran.
-
Powoli gotować do miękkości warzyw. Rosół powinien tylko mrugać.
-
Na talerzu posypać natką pietruszki lub koperkiem, magi
według uznania.
-
Podawać z makaronem lub ugotowanymi ziemniakami.
Z
tak przygotowanego rosołu można też zrobić:
- krupnik
- zupa jarzynowa
- zupa grzybowa
- zupa koperkowa
- zupa pomidorowa
- flaczki drobiowe
- bogracz
- galareta drobiowa
|
| Rosół
zwyczajny

menu
|
- 3 kg wołowiny
- duża sztuka kości
- 7 szklanek wody
- sól
- seler
- marchew
- kalarepa
- kapusta włoska
- por
- pietruszka
- korzenie
|
Zupa ta jest podstawą wielu zup mięsnych i sosów. Ze
starych przypisów kucharskich.
- Weź 6 funtów wołowiny i sporą sztukę kości, nalej siedem kwart wody i gotuj zwolna w garnku polewanym, zbierając łyżką pilnie
szumowiny.
- Dosyp soli ile potrzeba, przez co wszelkie nieczystości na wierzch wypłyną.
- Następnie wrzuć seler, marchew, galarepę, kapusty włoskiej, porów i pietruszki, cebuli zaś nie radzę, gdyż gotowana daje smak przykry.
- Na ostatku dodaj trochę korzeni, to jest: goździków, muszkatułowej gałki, pieprzu i
imbieru.
- Największym błędem w kucharstwie jest, dodawać wody do rosołu, na zupę przeznaczonego, gdyż przez to staje się ona słabą i zupełnie niesmaczną.
- Chceszli, ażeby zupa była mocna, włóż do rosołu starą kurę i gotuj od samego początku, aż do scedzenia; rozumi się, iż uważać należy, aby się zupa nie przydymiła.
- Każda zupa zyskuje na mocy i przyjemności przez stosowne dodanie różnych gatunków mięsa, jako to: kawałka wątroby cielęcej lub wołowej, kości z mięsa, dokładek które rzeźnicy do mięsa doważają, te dobrze rozbite i potłuczone powiększają znacznie moc zupy.
- Wynika z tego ten zysk; iż gdy się z garnka przez sitko scedzi rosół i wyjmie mięso, do pozostałych dokładek można przylać wody i na nowo gotować, a będzie zawsze w kuchni w zapasie bulijon.
|
| Rybna
po polsku

menu
|
- 300g ryby morskiej
- 2 marchewki
- pietruszka 1/2 małego selera
- mały por
- mała cebula
- 30g mąki
- 1/3 litra śmietany
- 3 liście laurowe
- sól, pieprz
- gałka muszkatołowa
można dodać:
- mięta
- sok z cytryny
- serek topiony
- bulion z żółtka
- cebula
- kluseczki
- koncentrat pomidorowy
- koperek
|
-
Ugotować
włoszczyznę wraz z liśćmi laurowymi.
-
Pod
koniec gotowania dodać rybę.
-
Przecedzić.
-
Osobno
rozmieszać mąkę w 1/8 litra śmietany i połączyć z wywarem.
-
Zagotować,
dodać sól, pieprz i gałkę muszkatołową do smaku i wlać pozostałą śmietanę.
-
Podawać
z łazankami lub kluskami francuskimi i kawałkami ugotowanej ryby.
Można
dodać:
-
Ugotowane
kawałki ryby wędzonej, wątróbki rybne, drobno posiekane warzywa,
posiekaną cebulkę, szczyptę mięty i odrobinę soku z cytryny.
-
Zamiast
śmietany można dodać serek topiony lub bulion z żółtka.
-
Łyżeczka koncentratu pomidorowego lub keczupu
i
szczypta koperku zmieni smak zupy.
-
Zamiast klusek można dodać zasmażany makaron.
Ciasto
na kluski:
-
mąka, żółto, sól, wrzątek – zagnieść ciasto, zetrzeć na tarce o dużych
oczkach lub drobno pokroić i ugotować,
odcedzić,
kluski dodać do zupy i zagotować.
|
| Rybiana

menu
|
- dzwonka karpia lub szczupaka
- grzanki chlebowe
- jajka
- bulion
- sól
- korzenie
- gałka muszkatołowa
|
Kuchmistrz Nieznany, starodruk z Roku Pańskiego 1835
- W rondel pobielany włóż dzwonka karpia albo szczupaka z chlebowymi grzankami w jajach smażonymi.
- Nalej na to bulion albo polewę grochową, osól.
- Dodaj korzeni (goździków, muszkatułowej gałki, pieprzu i imbieru.) i gotuj.
- Potem odcedź do wazy na chleb smażony w kostki, i utrzyj trochę gałki muszkatułowej.
|
| Szczawiowa

menu
|
- ziemniaki
- liście szczawiu
- chude mięso
- boczek
- kiełbasa
- kminek
- liść laurowy
- sól, pieprz
- czosnek
- cebula
- jajko
- śmietana
|
-
Ugotować pokrojone w kostkę dwa ziemniaki.
-
Dodać pokrojone chude mięso, boczek, kiełbasę, kminek, liść laurowy, pieprz
i dwie garście pokrojonych liści szczawiu.
- Można
dodać posiekane: czosnek, odrobinę cebuli i jajko na twardo.
-
Na koniec zabielić śmietaną - już nie gotować.
|
| Szpinakowa
.jpg)
menu
|
- mrożony szpinak
- marchewka
- ziemniaki
- seler
- pietruszka
- olej
- cebula
- czosnek
- sól, pieprz
- gałka muszkatołowa
- maggi
- śmietana
- grzanki
- tymianek
- oregano
- cząber
|
- Pokroić
w kostkę 1 marchewkę, 2 ziemniaki, kawałek selera i 1 pietruszkę. Ugotować
wywar.
- Dodać
dwie kostki mrożonego szpinaku i gotować aż zmięknie.
- Na patelni
podgrzać olej i przesmażyć pokrojoną w kostkę cebulę, którą również
wrzucić do zupy.
- Pod
koniec
gotowania dodać rozgniecione 2 ząbki czosnku.
- Przyprawić solą, pieprzem, gałką
muszkatołową i magi.
- Zupę
zmiksować. Na talerzu polać śmietaną.
- Podawać z grzankami
ziołowymi (podczas smażenia na maśle posypać tymiankiem, oregano i cząbrem).
|
| Serowa

menu
|
- 4 szklanki bulionu
- 2 łyżeczki bazylii
- 20 dkg sera topionego
- żółtko
- 1/2 szklanki śmietany
- sól, pieprz
- gałka muszkatołowa
- groszek ptysiowy, grzanki z bułki lub kluseczki
|
-
Zagotować
4 szklanki bulionu z łyżeczką bazylii, przecedzić przez sitko.
-
20
dkg sera topionego pokroić w kostkę, zalać przestudzonym bulionem i na małym ogniu, stale
mieszając, doprowadzić do wrzenia (ser powinien się zupełnie rozpuścić).
-
Roztrzepać
żółtko ze śmietaną (1/2 szklanki), wlać do gorącej zupy, zdjąć z ognia, wymieszać.
-
Doprawić
solą, pieprzem i gałką muszkatołową, posypać drobniutko posiekaną łyżeczką
bazylii.
-
Podawać
z groszkiem ptysiowym lub grzankami z bułki lub kluseczkami.
|
| Szparagowa

menu
|
- białe szparagi
- sól. cukier
- rosół
- lane kluski
- śmietana
|
-
1/4 pojemności garnka napełniamy obranymi, pokrojonymi na ok. 3 centymetrowe kawałki, białymi szparagami.
-
Wszystko zalewamy wodą do pełna, solimy, słodzimy, wrzucamy kostkę rosołową
i gotujemy ok. 10 min.
- Pod koniec dodajemy lane kluski i zagęszczamy śmietaną.
|
| Szparagowy
krem
.jpg)
menu
|
- białe i zielone szparagi
- sól
- cukier
- rosół
- śmietana
|
-
Szparagi obieramy, same łebki gotujemy osobno na półtwardo.
- Pozostałe części szparagów kroimy na kawałki.
- Gotujemy w posolonej i posłodzonej wodzie do miękkości (w zależności od upodobań można dodać kostkę rosołową).
- Ugotowane szparagi miksujemy, gęstość kremu zależy od ilości wywaru.
- Po zmiksowaniu dodajemy do kremu łebki
i ewentualnie śmietanę.
|
| Wodzionka
(Śląsk Opolski)

menu
|
- 3 ząbki czosnku
- maggi
- sól, pieprz
- łój wołowy lub sadło ewentualnie smalec ze skwarkami
- chleb
- tłuszcz
|
Bardzo
smaczna zupa z czerstwego chleba, tłuszczu i wody (nazywana też w niektórych
częściach tego regionu snelką, sznelką, tj. szybką zupą (z
niemieckiego: schnell - szybko, prędko) albo - po prostu - zupą z chleba.
Jako okrasy do niej, używa się masła lub skwarek ze świeżo stopionej słoniny
(dawniej także łoju lub sadła).
Pachnie czosnkiem, pieprzem i przyprawą magi. Wodzionka, w XIX i na początku XX wieku, była wręcz synonimem śląskiej biedy,
bo nieraz bywała jedynym całodziennym pożywieniem.
Kiedy dziecko chorowało na anginę, dodawano do zupy zamiast chleba bułkę, dzięki czemu była łatwiejsza w przełykaniu.
-
Zagotować w
wodzie dwa lub trzy ząbki roztartego czosnku.
-
Dodać magi, sól i pieprz, łyżeczkę smalcu ze skwarkami albo łoju wołowego,
sadła lub masła.
-
Grzanki - obsmażyć kostki chleba lub bułki na tłuszczu.
-
Na talerzu dosypać grzanki - uwaga – jeść tylko w sobotę :)
|
| Wątróbka
- potrawka
menu
|
- 40 dkg wątróbki z indyka
- 4 łyżki mąki
- pieprz
- słodka papryka
- masło
- sól
- cebula
- 30 dkg pieczarek
- łyżka koncentratu pomidorowego
- tymianek
- 3 ogórki konserwowe
- czerwona papryka
- 1/3 szklanki białego wina
- rozmaryn
|
-
Wątróbkę z indyka (40 dkg) oczyścić, pokroić na mniejsze kawałki.
-
W woreczku wymieszać 4 łyżki mąki z pieprzem i słodką papryką, wątróbki włożyć do woreczka i potrząsnąć.
-
Wątróbki wyjąć z woreczka, lekko strzepnąć, smażyć na rozgrzanym maśle, przekładać do miseczki.
-
Solić dopiero po zdjęciu z patelni.
-
Na tej samej patelni usmażyć pokrojoną cebulę na maśle.
Poddusić.
-
Następnie dodać 30 dkg pokrojonych pieczarek, gotować chwilę.
-
Wszystkie składniki połączyć w garnku i podlać wodą.
-
Dodać łyżkę koncentratu pomidorowego i tymianek, wrzucić 3 pokrojone ogórki konserwowe i czerwoną paprykę, dolać 1/3 szklanki białego wina.
-
Gotować razem 10-15 minut.
-
Przyprawić świeżym rozmarynem.
|
| Zacierka

menu
|
- mleko krowie lub kozie
- masło
- mąka
- jajka
- sól
|
Ścierka (nazywana też przez niektórych zacierką, zaścierką, ścieraną, a także sulą, sziulą
i ścierką), czyli zupa z drobnych klusek gotowanych na mleku albo na wodzie. Ścierka należy do potraw typowych dla przełomu
XIX i XX wieku.
Zupa ta była szczególnie lubiana przez dzieci, ludzi starszych, chorych i matki po porodzie, lecz nie zawsze zaspakajała apetyt mężczyzn. Do dziś znane jest powiedzenie: „Ze żuru chłop z muru, ze ścierki chłop cieńki”.
Nazwa pochodzi od ścierania rękami jajka z mąką, do uzyskania
małych kluseczek z ciasta bezpośrednio do mleka.
W biedniejszych rodzinach gotowano ją nawet na wodzie. Najczęściej jednak
używano do niej mleko krowie lub kozie pół na pół z wodą.
-
Mieszamy
mąkę z jajkiem (coś w rodzaju zacierki).
-
Ciasto
ścieramy dłońmi lub na tarce wprost do osolonego mleka.
-
Podawać
w miseczce z kawałkiem masła.
|
| Zapalana

menu
|
- 375g masła
- 3 łyżki mąki
- 250ml wody
- sól
- kmin
- cebula
- goździki
- grzanki z bułek
- smalec
|
Kuchmistrz o inicjałach B.D.P z rękopisu z Roku Pańskiego 1869
- W trzech ćwierciach funta masła rozpuszczonego w rondlu, zasmaż trzy spore łyżki mąki, rozprowadź kwartą wrzącej
wody.
- Dodaj nieco soli, nieco kminu, i cebulę naśpikowaną kilkoma goździkami.
-
Gdy się przez dobre pół godziny zagotuje, lej na grzanki z bułek w kostkę krajane, poprzednio na szmalcu podsmażone.
|
| Zalewajka

menu
|
-
wywar
z kości schabu lub łopatki
-
suszony
grzybek
-
włoszczyzna
-
wędzony
lub surowy boczek
-
sól,
pieprz
-
czosnek
-
tarty
chrzan
-
szklanka
kwaśnej śmietany 18%
-
1/2
kg ziemniaków
-
słonina
-
cebula
-
natka
pietruszki
|
Ile
krain tyle zalewajek :)
-
Zalewajkę gotujemy na na 2 litrach wywaru z kości schabu, łopatki lub innej, można dodać suszonego grzybka.
-
Do gotowania zalewajki można też dodać odrobinę włoszczyzny i kawałek wędzonego lub surowego boczku.
-
Po ugotowaniu wyjąć kości i dokładnie obrać z mięsa, mięso wrzucić z powrotem do zalewajki.
-
Można wlać 1/2 litra barszczu z mąki żytniej bez osadu (ale to już nie będzie zalewajka tylko żurek :)
-
Przyprawić solą, pieprzem, i posiekanym czosnkiem (1-2 ząbki), można dodać łyżeczkę tartego chrzanu - chwilę
pogotować.
-
Szklankę kwaśnej 18% śmietany hartujemy - (wymieszać z kilkoma łyżkami gorącego
barszczu), wlać do garnka (nie gotować).
-
Osobno gotujemy 1/2 kg ziemniaków w małej ilości lekko osolonej wody, mają być "łupane",
czyli nadkrawamy ziemniak i odłamujemy jego cząstkę - nie rozgotowują się.
-
Kawałek słoniny najlepiej wędzonej kroimy w niewielkie piórka i wytapiamy na skwarki.
-
Skwarki wyjąć a na wytopionym tłuszczu zrumienić pokrojoną w kostkę cebulę.
-
Ugotowane ziemniaki wyłożyć na talerz i zalać barszczem.
-
Okrasić skwarkami ze słoniny z usmażoną cebulką, posypać natką pietruszki.
-
Podawać z razowym pieczywem.
|
| Ziołowa

menu
|
- liście szczawiu
- liście rzeżuchy
- liście szpinaku
- liście pietruszki
- cebula zielona
- masło
- mąka
- rosół
- 4 żółtka
- grzanki
|
Kuchmistrz Nieznany, starodruk z Roku Pańskiego 1835
- Wypłucz szczawiu, rzeżuchy, szpinaku, pietruszki i cebuli zielonej i posiekaj razem drobniutko.
- Potem rozgrzej dobrze rondel z masłem wsyp weń zioła, zagotuj.
- Posyp paru warząchami mąki, a gdy zakipi i zarumieni się, nalej rosołem mocnym, ale nie długo gotuj.
- Nareszcie rozkłóć cztery żółtka w zimnym rosole, i mieszając ustawicznie wlej do
zupy.
- Przez grube sitko przecedź na grzanki.
|
| Zalewajka
na maślance
.jpg)
menu
|
-
2 litry wywaru warzywnego
- litr dobrej maślanki
- 4 łyżki pszennej mąki
- 4 ząbki czosnku
- 2 łyżeczki kminku.
|
Zalewajka na maślance z Karczmy w sanockim Rynku. Przepis pochodzi z ubiegłego wieku.
-
Wywar ugotować.
-
Do wrzącego wywaru wlać maślankę, uprzednio zmiksowaną z mąką, czosnkiem i kminkiem.
-
Zagotować i pogotować razem - wystarczy ok. 5 minut.
-
Podawać z kulką gotowanych ziemniaków purre (najlepiej wczorajszych) przesmażonych z cebulką i słoniną - kulka na środek miski.
-
Można
dodać do niej jakiś zielony akcent: szczypiorek lub zieloną cebulkę oraz
prawdziwki, kozaczki, maślaczki – kilka sztuk pokrojonych w drobną kostkę i
podsmażonych na maśle.
|
| Zarzucajka
- z kiszonej kapusty

menu
|
- 2 litry wody
- 1/2 kg kiszonej kapusty
- 2 małe cebule
- 2 duże ziemniaki
- sól, pieprz
- kawałek słoniny
- marchewka
- pietruszka
- 2 łyżki mąki pszennej
- szczypta kminku
- natka pietruszki
- majeranek
- liść laurowy
- kilka ziarenek ziela angielskiego
- smalec lub masło
|
Dawniej tę zupę gotowało się na kościach a obecnie bardziej dietetycznie.
Tradycyjna zupa z kielecczyzny.
-
Kapustę trzeba lekko posiekać, zalać zimną wodą, tyle, żeby przykryła kapustę,
wrzucić ziele angielskie, listek laurowy i gotować do miękkości.
-
W osobnym rondlu zalewamy zimną wodą pokrojone w kostkę ziemniaki, lekko solimy i gotujemy.
-
Gdy ziemniaki będą prawie miękkie dodajemy do nich starte na dużych oczkach
marchew, pietruszkę i jedną cebulę.
-
Następnie łączymy kapustę z zupą, dodajemy pieprz, odrobinę kminku i majeranku.
- Gotujemy razem jakieś 10-15 minut.
- W tym czasie druga cebule kroimy w kostkę i podsmażamy ja na słoninie
się a następnie wlewamy do zupy.
- Na patelni roztapiamy smalec lub masło, wsypujemy łyżkę mąki i robimy rumianą zasmażkę, którą dodajemy do zupy.
- Całość gotujemy jeszcze jakieś 10 minut.
- Można posypać natką pietruszki.
- Zarzucajka jest również smaczna na drugi dzień, ale należy ją tylko
podgrzewać, tak aby jej nie zagotować, ponieważ w zagotowanej twardnieją
ziemniaki.
|
|
Zakwas na żur
menu
|
|
Nazwa żur pochodzi od
niemieckiego "sauer", co znaczy kwaśny, ukiszony. Określenie
to przyjęło się na całych ziemiach polskich od XV wieku. W okresach niedostatku na Śląsku jadło
się żur dwa lub trzy razy dziennie. Był nawet w domu specjalny garnek
zwany żurokiem, w którym zawsze kisił się żur. Była to
polewka z żytniej mąki zmielonej na żarnach na tak zwaną szrutkę i kiszonej
w kamiennych garnkach, zalanej ciepłą wodą z czosnkiem i dodatkiem
zaczynu na chleb (tzw. nociastka). Żur
pozostawiony na noc na ciepłej blasze pieca na drugi dzień wlewa się do
gotowanej wędzonki, żeberek, kiełbasy lub tylko wody z tłuszczem i doprawia
mlekiem lub śmietaną. Podaje się z ziemniakami.
- Zakwas
przygotowujemy 3 dni przed gotowaniem.
- Mieszamy 1/2 szklanki mąki żytniej lub pszennej,
1/2 szklanki mąki owsianej (mogą być płatki owsiane), 1,5 litra przegotowanej ciepłej wody,
3-4 ząbki przekrojonego czosnku, 2 listki laurowe, kilka skórek lub kromka razowego chleba i
szczyptę soli.
- Odstawić w ciepłe miejsce na 3-4 dni.
|
|
Żurek lub żur

menu
|
-
2
ziemniaki
-
marchewka
-
liść
laurowy
-
ziele
angielskie
-
1/2
łyżki soli, pieprz
-
wędlina
-
suszony
grzybek
-
biała
kiełbasa
-
czosnek
-
zakwas
-
majeranek
-
lubczyk
-
cebula
-
słonina
-
natka
pietruszki
-
jajko
-
chleb
|
- W
pierwszej kolejności do garnka wrzucamy wędlinę, kilka plasterków
marchewki, liść laurowy, ziele angielskie i ½ łyżki
soli.
- Można dodać suszonego grzybka lub kilka pieczarek pokrojonych w plasterki.
- Po
kilkunastu minutach dodać
dwa
ziemniaki łupane w grubą kostkę, białą
kiełbasę, pokrojony ząbek czosnku i pieprz.
- Gotować
do miękkości ziemniaków.
- Wlać zakwas bez osadu (żurek) lub z osadem (żur - łyżka staje),
dodać majeranek i lubczyk,
gotować kilka minut.
-
Usmażyć poszatkowaną cebulę na słoninie lub boczku,
połączyć z żurkiem. Zagotować.
- Posypać natką pietruszki,
można podawać z ugotowanym jajkiem lub żółtkiem.
- Na talerz można dodać łyżeczkę chrzanu.
-
Podawać w miseczkach z pieczywem, a żur w wydrążonym chlebie lub dużej bułce :)
|
| Żur
wielkanocny 
menu
|
- mąka żytnia razowa lub otręby
- litr wody
- wywar z białej kiełbasy
- garść suszonych grzybów
- biała kiełbasa
- skrawki szynki
- 1/4 szklanki śmietany kremówki
- 2 jaja
- 2 ząbki czosnku
- chrzan
- sól, pieprz
- majeranek
- natka pietruszki
- liść laurowy
- ziele angielskie
- cebula
|
Na drugie święto, czyli w "lany poniedziałek",
kiedy już mamy dość mięsiwa, możemy przygotować pożywny kwaśny żur.
- Trzy czubate łyżki razowej, żytniej mąki lub żytnich otrąb, zmieszać z
1/4 litra letniej wody, przykryć gazą, owiązać i postawić
w ciepłem miejscu na trzy dni.
- Grzyby moczymy w letniej wodzie na kilka godzin przed użyciem, a następnie
gotujemy, dodając soli do smaku.
- Czosnek rozetrzeć z odrobiną soli.
- Zagotowujemy wywar z parzenia białej kiełbasy wraz z laurowym liściem, angielskim zielem i cebulą, wlewamy grzyby
wraz z wodą z ich moczenia, powoli wlewamy zakwas ciągle mieszając i zagotowujemy.
- Dodajemy spore kawałki białej kiełbasy i pokrojoną szynkę, czosnek,
majeranek, pietruszkę i chrzan wymieszany ze śmietaną, cały czas mieszając.
- Doprawiamy solą i pieprzem do smaku. Podajemy z pokrajanym w ćwiartki
jajkiem.
- Świetnie smakuje w wydrążonym chlebie.
|
| Żurek
tyniecki

menu
|
-
pietruszka
-
plaster selera
bulwiastego
-
marchewka
-
kilka
pieczarek
-
chrzan
-
ogórek
konserwowy
-
listek
laurowy
-
2 ziarnka ziela
angielskiego
-
100-150ml żurku
-
250 ml śmietany
18%
-
2 łyżki mąki
-
4-5 plastrów
chudej kiełbasy
-
10 dag sera białego -
twarogu
-
sól,
pieprz
-
spora szczypta
majeranku
-
ząbek
czosnku
-
szczypta cukru.
|
-
Jarzyny
włożyć do rondla, zalać zimną wodą do przykrycia, dodać listek laurowy i ziele angielskie, lekko osolić i gotować do miękkości, uzupełniając wodą.
-
Gotowy wywar odcedzić
(jarzyny można wykorzystać do czegoś innego - nie będę już potrzebne).
-
Do wywaru dodać pokrojoną kiełbasę i zakwas.
-
Wsypać
łyżeczkę majeranku, roztarty ząbek czosnku i gotować około 10 minut.
-
Śmietanę zahartować 2 łyżkami gorącego żurku, wymieszać z mąką i wlać do żurku, gotować ok. 5 minut.
-
Dodać szczyptę
cukru i pieprzu
-
Odstawić
na 10 minut. Sprawdzić smak, ewentualnie doprawić solą i pieprzem.
-
Do każdego talerza
dodać kostki twarogu.
|